Trong sản xuất công nghiệp, năng suất và chất lượng từ lâu đã là hai thước đo quan trọng. Nhưng với một nhà máy muốn phát triển trong dài hạn, câu hỏi ngày càng không chỉ là “làm được bao nhiêu sản phẩm?” mà còn là “cần bao nhiêu tài nguyên để tạo ra một sản phẩm đạt yêu cầu?” Nguyên vật liệu sử dụng thế nào, tỷ lệ sản phẩm phải sửa lại bao nhiêu, máy dừng trong bao lâu, quy trình có ổn định không và hệ thống có thể tiếp tục nâng cấp khi sản phẩm thay đổi hay không đều ảnh hưởng đến hiệu quả dài hạn của nhà máy.
Đó là lý do sản xuất bền vững không nên được hiểu đơn giản là giảm điện hoặc sử dụng công nghệ “xanh”. Nó liên quan trực tiếp đến cách doanh nghiệp thiết kế, vận hành và liên tục cải tiến quá trình sản xuất.
Sản xuất bền vững là bài toán hiệu quả tài nguyên
Sản xuất bền vững là bài toán hiệu quả tài nguyên
Một nhà máy muốn phát triển bền vững không chỉ cần sản xuất nhanh hơn, mà còn phải kiểm soát tốt những nguồn lực đang được sử dụng trong suốt quá trình sản xuất. Trong thực tế, lãng phí có thể xuất hiện ở nhiều dạng: nguyên vật liệu sử dụng vượt mức cần thiết, sản phẩm lỗi phải làm lại, máy dừng ngoài kế hoạch, thời gian chờ giữa các công đoạn hoặc thiết bị hoạt động nhưng không tạo ra giá trị tương ứng.
Theo cách tiếp cận về sản xuất bền vững (Resource Efficient and Cleaner Production - RECP) của UNIDO, sản xuất hiệu quả hơn cần tập trung vào việc cải thiện chính quá trình sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và hạn chế tác động môi trường ngay từ nguồn, thay vì chỉ xử lý chất thải sau khi đã phát sinh (nguồn https://www.unido.org/ ). Vì vậy, một dây chuyền có sản lượng cao chưa chắc đã thực sự hiệu quả nếu tỷ lệ lỗi lớn, vật liệu tiêu hao thiếu kiểm soát hoặc thường xuyên phải dừng để điều chỉnh. Đây cũng là điểm mà tự động hóa có thể hỗ trợ sản xuất bền vững: chuẩn hóa những thao tác lặp lại, kiểm soát thông số ổn định hơn và tạo dữ liệu để doanh nghiệp nhận biết chính xác công đoạn nào đang gây lãng phí.
Điểm đáng chú ý ở cách tiếp cận này là doanh nghiệp không đợi đến khi chất thải đã phát sinh mới tìm cách xử lý. Thay vào đó, cần nhìn ngược lại chính quá trình sản xuất để xác định tài nguyên đang bị sử dụng chưa hiệu quả ở đâu. UNIDO cũng nhấn mạnh việc chuyển sang các mô hình sản xuất tiết kiệm tài nguyên hơn, ít ô nhiễm hơn và có tính tuần hoàn cao hơn là một phần của phát triển công nghiệp bền vững. Vì vậy, một dây chuyền có tốc độ rất cao nhưng thường xuyên tạo hàng lỗi, sử dụng dư vật liệu hoặc phải dừng để sửa chữa liên tục chưa chắc đã là một hệ thống hiệu quả trong dài hạn. Đây chính là điểm tự động hóa có thể tạo ra giá trị.
Tự động hóa hỗ trợ sản xuất bền vững như thế nào?
Tự động hóa không mặc nhiên khiến một nhà máy trở nên bền vững. Giá trị xuất hiện khi máy móc và hệ thống điều khiển giúp doanh nghiệp chuẩn hóa những biến số trước đây khó kiểm soát, đồng thời tạo dữ liệu để đánh giá và cải tiến quá trình.
Chuẩn hóa quy trình để kiểm soát vật liệu và chất lượng
Hãy lấy công đoạn bơm keo làm ví dụ. Khi thao tác được thực hiện hoàn toàn bằng tay, lượng vật liệu, vị trí hoặc thời gian thao tác có thể phụ thuộc nhiều vào người vận hành. Khi chuyển sang giải pháp máy bơm keo tự động, quá trình có thể được thiết lập và lặp lại theo chương trình với thời gian, chu kỳ và các thông số vận hành cụ thể thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thao tác thủ công.
Lúc này, quá trình được kiểm soát tốt hơn, doanh nghiệp có cơ sở tốt hơn để kiểm soát lượng vật liệu và độ ổn định giữa các sản phẩm. Như vậy, sản xuất bền vững không nhất thiết bắt đầu bằng một dự án môi trường quy mô lớn. Nó có thể bắt đầu từ việc kiểm soát tốt hơn một thao tác đang tạo ra biến động hoặc lãng phí.
Dữ liệu giúp biến cải tiến thành thứ có thể đo lường
Nếu không đo trước và sau khi thay đổi, doanh nghiệp rất khó biết một dự án tự động hóa có thực sự hiệu quả hay chỉ đơn giản là khiến dây chuyền trông hiện đại hơn. Việc theo dõi sự cải thiện về năng suất tài nguyên và mức độ ô nhiễm là yếu tố quan trọng khi đánh giá các chương trình RECP. Trong nhà máy, tư duy tương tự có thể áp dụng vào các thông số rất thực tế như lượng vật liệu trên mỗi sản phẩm đạt chuẩn, tỷ lệ NG/rework, cycle time, downtime hoặc năng lượng sử dụng trên một đơn vị sản phẩm nếu doanh nghiệp có hệ thống đo phù hợp.
Giả sử sau khi tự động hóa, cycle time giảm nhưng lượng sản phẩm NG tăng. Khi đó chỉ nhìn vào tốc độ sẽ tạo ra một kết luận sai. Ngược lại, một giải pháp có thể không làm tốc độ tăng quá nhiều nhưng lại giúp quá trình ổn định hơn và giảm số lần phải làm lại. Khi xét toàn bộ dòng giá trị, hiệu quả có thể hoàn toàn khác.
Sản xuất bền vững vì vậy cần dữ liệu để chứng minh, không nên chỉ dựa trên cảm giác.
Không phải cứ tự động hóa là bền vững
Không phải cứ tự động hóa là bền vững
Thêm robot, máy tự động hoặc phần /mềm không đồng nghĩa với việc nhà máy ngay lập tức trở nên “xanh”. Máy móc mới cũng cần điện, khí nén, bảo trì, linh kiện thay thế và diện tích lắp đặt. Một hệ thống có cấu hình quá lớn so với nhu cầu, khó sửa chữa hoặc phải thay hoàn toàn mỗi khi đổi sản phẩm cũng tạo ra chi phí và nguồn lực trong suốt vòng đời.
Từ nguyên tắc RECP của UNIDO có thể rút ra một cách đánh giá thực tế: công nghệ chỉ hỗ trợ mục tiêu bền vững khi nó giúp sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn hoặc giảm tác động của chính quá trình sản xuất. Doanh nghiệp vì vậy không nên bắt đầu bằng câu hỏi: “Công nghệ nào hiện đại nhất?” Mà nên hỏi: “Công đoạn nào hiện đang sử dụng nguồn lực kém hiệu quả nhất?”
Hai câu hỏi đó thường dẫn tới hai quyết định đầu tư rất khác nhau.
Nhà máy bền vững cần được thiết kế cho cả vòng đời
Một hệ thống sản xuất tốt hôm nay nhưng không thể thích ứng với sản phẩm của ngày mai sẽ tạo ra một bài toán khác trong tương lai. Khi đánh giá giải pháp tự động hóa, ngoài năng suất tức thời, doanh nghiệp nên cân nhắc khả năng thay Jig, thay đổi chương trình, mở rộng trạm, tích hợp thêm thiết bị, bảo trì và nâng cấp khi yêu cầu sản xuất thay đổi.
Đây cũng là lý do tự động hóa theo bài toán thường khác với việc mua một máy độc lập. Quy trình triển khai giải pháp theo hướng khảo sát yêu cầu, xây dựng concept, thiết kế, chế tạo, chạy thử, QC, lắp đặt và bảo hành; danh mục cũng gồm robot, máy tự động, AGV, băng tải và các hệ thống được thiết kế theo nhu cầu cụ thể. Với những dây chuyền cần kết nối nhiều công đoạn, việc tham khảo một đơn vị chuyên về giải pháp tự động hóa cho nhà máy giúp nhìn bài toán ở cấp hệ thống thay vì chỉ ở từng thiết bị riêng lẻ.
Điều này đặc biệt quan trọng khi mục tiêu là đầu tư dài hạn: thiết bị phải phù hợp với hệ thống, không phải hệ thống phải liên tục thay đổi để phục vụ một thiết bị.
Sản xuất bền vững từ đâu?
Không nhất thiết phải bắt đầu bằng một dự án Smart Factory quy mô lớn. Một cách thực tế hơn là chọn một công đoạn mà doanh nghiệp đã nhìn thấy vấn đề rõ ràng. Có thể lượng vật liệu dao động, sản phẩm phải rework nhiều, thời gian chờ dài, máy dừng thường xuyên hoặc chất lượng phụ thuộc nhiều vào thao tác người vận hành. Sau đó cần thiết lập dữ liệu ban đầu.
Ví dụ, trước khi tự động hóa công đoạn bơm keo, doanh nghiệp có thể đo mức tiêu thụ vật liệu và tỷ lệ sản phẩm NG trong một khoảng thời gian. Sau khi thay đổi hệ thống, đo lại bằng cùng phương pháp.
Cách làm này phù hợp với tư duy cải tiến liên tục của RECP: xác định dòng tài nguyên, đo hiệu quả, triển khai giải pháp rồi tiếp tục theo dõi kết quả. Khi một công đoạn đã chứng minh được hiệu quả, doanh nghiệp mới có cơ sở để mở rộng sang công đoạn tiếp theo.
Nhà máy bền vững không nhất thiết được xây dựng bằng một dự án khổng lồ. Nó có thể hình thành từ nhiều cải tiến nhỏ nhưng được lựa chọn đúng và đo lường nghiêm túc.
Tương lai của sản xuất không chỉ là sản xuất nhanh hơn
Tương lai của sản xuất không chỉ là sản xuất nhanh hơn
Trong nhiều năm, nhà máy cạnh tranh bằng sản lượng. Trong tương lai, khả năng sử dụng nguồn lực hiệu quả sẽ ngày càng trở thành một phần quan trọng của năng lực sản xuất. UNIDO đặt resource efficiency, cleaner production và circular economy trong nhóm những hướng quan trọng của phát triển công nghiệp bền vững. Điều đó làm thay đổi cách nhìn về tự động hóa. Một robot không chỉ được đánh giá bằng tốc độ. Một máy bơm keo không chỉ được đánh giá bằng khả năng chạy liên tục. Một hệ thống kiểm tra không chỉ được đánh giá bằng số sản phẩm kiểm tra mỗi giờ.
Câu hỏi lớn hơn là:
Công nghệ đó giúp toàn bộ quá trình tạo ra một sản phẩm đạt yêu cầu hiệu quả hơn như thế nào?
Khi đặt câu hỏi theo cách đó, tự động hóa và sản xuất bền vững bắt đầu gặp nhau.
HTV Việt Nam – Đầu tư tự động hóa theo giá trị dài hạn
HTVTools hiện cung cấp nhiều nhóm thiết bị phục vụ sản xuất như máy bơm keo, máy vặn vít, máy hàn, ICT/FCT, Jig – đồ gá, thiết bị kiểm tra và các giải pháp tự động hóa. Thay vì bắt đầu bằng câu “nên mua máy nào?”, doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng chính công đoạn đang gây lãng phí.
Hãy gửi HTV Việt Nam quy trình hiện tại, sản lượng, loại sản phẩm và vấn đề doanh nghiệp muốn cải thiện. Từ dữ liệu thực tế đó, đội ngũ kỹ thuật có thể cùng doanh nghiệp xác định công đoạn cần ưu tiên và lựa chọn phương án tự động hóa phù hợp hơn cho mục tiêu vận hành dài hạn.
MỌI THÔNG TIN XIN LIÊN HỆ
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHIỆP VÀ THƯƠNG MẠI HTV VIỆT NAM
Chuyên cung cấp các máy móc, thiết bị và robot tự động hóa trong các nhà máy sản xuất lĩnh vực công nghiệp điện tử, công nghiệp phụ trợ và tự động hóa.
🏭 Địa chỉ: Tuyến số 2, khu công nghiệp Lai Xá, Hoài Đức, Hà Nội
☎️ Hotline: 024 8588 3625 Email: infor@htvtools.com
🌐Website: htvtools.com, robotcongnghiep.com.vn, icatech.com.vn
